دادهی ساختاریافته: بیشتر دیده شدن در نتایج گوگل
گوگل متن صفحهی شما را میخواند ولی معنایش را حدس میزند. اسکیما همان برچسبی است که حدس را حذف میکند؛ اینجا بدون زبان فنی میبینیم کدام نوعش واقعاً به کار میآید.
یک نانوایی سنتی در تبریز صفحهای دارد با آدرس، ساعت کار و شمارهی تماس. آدم که نگاهش میکند همه چیز روشن است. گوگل اما یک تکه متن پیوسته میبیند و باید حدس بزند کدام عدد تلفن است و «۷ صبح تا ۹ شب» ساعت کار است یا نام محصول.
دادهی ساختاریافته همان برچسبی است که این حدس زدن را حذف میکند. اثرش را در نتایج میبینید: از دو صفحهی همسطح، یکی با ستارهی امتیاز و ساعت کار میآید و دیگری فقط با عنوان و دو خط توضیح. کدام کلیک میگیرد، معلوم است.
دادهی ساختاریافته یعنی چه
یک لایهی نامرئی از برچسب که کنار محتوای صفحه مینشیند و به ماشین میگوید هر تکه چیست. متن مینویسد «۱۲۰ هزار تومان»؛ برچسب میگوید این عدد قیمتِ همین محصول است.
قالبی که گوگل ترجیح میدهد JSON-LD است: بلوکی کوچک که به ظاهر صفحه دست نمیزند. واژگانش استاندارد مشترکی به نام schema.org است که گوگل و بینگ رویش توافق کردهاند — یک بار مینویسید، همه میخوانند.
چرا گوگل به آن نیاز دارد
موتور جستوجو متن را میخواند، ولی معنا را با احتمال بیرون میکشد. در فارسی سختتر هم هست: نیمفاصله، شکلهای مختلف «ی» و «ک»، اعداد فارسی و لاتینی که قاطی میشوند. برچسب این احتمال را به دادهی قطعی تبدیل میکند.
سود تازهتری هم دارد. دستیار پاسخگو وقتی میخواهد بگوید فلان مغازه ساعت چند باز است، سراغ کمابهامترین منبع میرود، نه سراغ جملهای که وسط یک پاراگراف گم شده. کاملش در بهینهسازی سایت برای موتورهای پاسخگو آمده.
شش نوعی که برای سایت فارسی بیشترین کاربرد را دارد
schema.org صدها نوع دارد و اغلبشان به درد شما نمیخورد؛ همین شش تا کافی است:
| نوع | برای چه صفحهای | چه چیزی اضافه میکند |
|---|---|---|
| Article | مقاله و بلاگ | نویسنده و تاریخ برای ماشین؛ معمولاً ظاهر نتیجه عوض نمیشود |
| FAQPage | پرسشهای متداول | فهم بهتر صفحه؛ نمایش زیر نتیجه محدود شده |
| Product | صفحهی کالا | قیمت، موجودی و ستارهی امتیاز |
| LocalBusiness | مغازه، مطب، کافه | آدرس، ساعت کار، تلفن و نقشه |
| Recipe | دستور پخت | تصویر، زمان آمادهسازی و امتیاز |
| Event | دوره، کنسرت، وبینار | تاریخ، مکان و وضعیت بلیت |
کدامها نتیجهی غنی میسازند و کدامها فقط برای ماشیناند
بیشتر راهنماهای فارسی اینجا گمراه میکنند: هر برچسبی لزوماً چیزی به ظاهر نتیجه اضافه نمیکند.
محصول، دستور پخت، رویداد و کسبوکار محلی معمولاً ظاهر نتیجه را عوض میکنند. مقاله در بیشتر موارد نه؛ کارش کمک به فهم است، نه ستاره گرفتن. و پرسشهای متداول: مدتی آکاردئونی زیر نتیجه باز میشد، بعد گوگل نمایشش را عملاً به سایتهای دولتی و بهداشتی محدود کرد. هنوز بگذاریدش، ولی منتظر آن جعبه نمانید.
برچسب باید همان چیزی باشد که کاربر روی صفحه میبیند
هر فیلدی که در برچسب میگذارید باید روی خود صفحه هم دیده شود: قیمت داخل کد همان قیمت چاپشده، امتیاز از نظرهای واقعیِ نمایشدادهشده. شکستن بقیهی قاعدهها فقط بیاثر است؛ شکستن این یکی جریمه دارد.
گوگل برای «اسپم دادهی ساختاریافته» اقدام دستی دارد. اگر برچسب چیزی بگوید که در صفحه نیست — قیمت متفاوت، امتیاز ساختگی، رویداد نداشته — نتیجهی غنی میتواند برای کل دامنه برداشته شود و برگشتنش ماهها طول بکشد.
یک نمونهی واقعی و ابزار آزمونش
این بلوک برای همان نانوایی کافی است:
<script type="application/ld+json">
{
"@context": "https://schema.org",
"@type": "Bakery",
"name": "نانوایی سنتی آذر",
"telephone": "+984133334444",
"address": {
"@type": "PostalAddress",
"streetAddress": "خیابان امام، پلاک ۴۲",
"addressLocality": "تبریز",
"addressCountry": "IR"
},
"openingHours": "Mo-Sa 07:00-21:00"
}
</script>بعد از گذاشتن، آدرس صفحه را در ابزار Rich Results Test گوگل بزنید. میگوید چه نوعهایی دیده شده و کدام فیلد خطا دارد؛ خطا یعنی نتیجهی غنی نمیگیرید.
خطاهایی که در سایتهای فارسی زیاد تکرار میشود
تاریخ شمسی در فیلد تاریخ، رایجترینشان است. فیلدی مثل datePublished فقط ISO 8601 میلادی را میفهمد و «۱۴۰۵/۰۵/۱۴» برایش بیمعناست؛ معادل میلادی را در برچسب بگذارید.
دومی قیمت است: عدد فارسی و «تومان» آنجا جا ندارند، رقم خام لاتین مینشیند و واحد پول فیلد جداگانه دارد. تلهاش اینجاست که کد استاندارد ایران IRR یعنی ریال، پس عددِ تومانیِ صفحه باید ده برابر شود. سومی، کپی کردن اسکیمای یک قالب خارجی و جا ماندن نام سایت نمونه در آن. و اگر توضیح خودِ محصولات هم نامرتب است، هوش مصنوعی برای فروشگاه اینترنتی همان را هدف گرفته.
ساختن اسکیما با هوش مصنوعی
نوشتن دستی این بلوکها حوصله میخواهد و یک اشتباه تایپی کلش را از کار میاندازد. سپردنش به مدل صرف میکند، به شرطی که اجازهی حدس زدن ندهید:
نقش: کارشناس سئوی فنی.
کار: برای صفحهی زیر یک بلوک JSON-LD استاندارد بساز.
نوع اسکیما: Product
اطلاعات صفحه (فقط از همینها استفاده کن):
- نام محصول: زعفران سرگل چهار گرمی
- قیمت: ۴۸۰ هزار تومان
- موجودی: موجود در انبار
- برند و آدرس تصویر: [پر کن]
قواعد:
- تاریخ: ISO 8601 میلادی، نه شمسی
- قیمت: به ریال یعنی تومان ضربدر ده، رقم لاتین، بدون جداکننده
- هر فیلدی که مقدارش را ندادم حذف کن؛ حدس نزن
- امتیاز و نظر جعلی نساز
خروجی: فقط بلوک کد.و صریح بگویم مدل کجا جواب نمیدهد: فیلد از خودش میسازد. اسمی مثل priceInToman که در schema.org وجود ندارد در خروجی مینشیند و چون JSON سالم است، چیزی خراب بهنظر نمیرسد؛ ابزار آزمون گوگل هم از کنار فیلد ناشناخته رد میشود. هر فیلد را با فهرست رسمی همان نوع تطبیق بدهید.
برای گرفتن بلوک چند محصول پشت سر هم نارنگی سریعتر است. عنوان و توضیح خودِ صفحه اما کار دیگری است، در نوشتن عنوان و توضیح متا.
جمعبندی
اسکیما رتبه نمیسازد، دیدهشدن میسازد. همان جایگاهی که دارید با ستاره و قیمت و ساعت کار بزرگتر میشود؛ برای مغازهای که با پنج رقیب در یک صفحهی نتایج است، همین کم نیست.
ترتیب درست: اول محتوا، بعد ساختار داخلی سایت که در لینکدهی داخلی آمده، آخر از همه اسکیما. سه نوع آزمونشده بهتر از ده نوع نیمهکاره است. نقشهی کلیتر در سئو با هوش مصنوعی جمع شده.
برای ادامه:
